داروهاي GLP-1 مانند اوزمپيك در سال هاي اخير براي درمان و كنترل بيماري هايي مثل ديابت نوع 2 و چاقي تحولات بزرگي ايجاد كردند. اگرچه كاربرد اصلي اين داروها كاهش قند خون و مهار اشتها است، اما دانشمندان پيوسته متوجه مي شوند اين داروها بر بخش هاي مختلف سلامت انسان تأثير مي گذارند. اكنون پژوهش جديدي اثري غيرمنتظره و تازه از اين داروها را مشخص كرده است.
به گزارش ساينس آلرت، مصرف داروهاي GLP-1 با كاهش خطر ابتلا به دژنراسيون ماكولاي وابسته به سن (AMD) همراه است. بيماري AMD يكي از شايع ترين اختلالات چشمي و عامل اصلي نابينايي برگشت ناپذير در افراد سالمند محسوب مي شود.
تأثير مصرف داروهاي GLP-1 بر بينايي محققان دانشگاه پزشكي چونگ شان در تايوان داده هاي پزشكي بيش از 157,000 بيمار را مورد تحليل دقيق قرار دادند. تمام شركت كنندگان در اين پژوهش بيش از 60 سال سن داشتند و مبتلا به چاقي بودند، اما هيچ يك سابقه ابتلا به ديابت نداشتند. اين افراد به دو گروه همسان با تعداد تقريبي 79 هزار نفر تقسيم شد.
گروه اول براي مديريت وزن خود مصرف داروهاي GLP-1 را آغاز كرده بودند. گروه دوم براي كاهش وزن از ساير داروهاي غير GLP-1 استفاده مي كردند. با پيگيري وضعيت بيماران در طول چند سال، مشخص شد افرادي كه از داروهاي GLP-1 استفاده كرده بودند، در مقايسه با گروه ديگر كاهش معناداري در بروز بيماري دژنراسيون ماكولا (AMD) نشان دادند. به طور كلي، مصرف داروهاي GLP-1 با كاهش 18 درصدي خطر ابتلا به AMD همراه بود.
پيش ازاين نيز پژوهش هايي شواهدي از اثر محافظتي مشابه داروهاي GLP-1 در برابر AMD ارائه داده بودند، اما بيشتر آن مطالعات روي مبتلايان به ديابت نوع 2 انجام شده بود؛ يعني همان بيماري اوليه اي كه اين داروها براي درمان آن طراحي شده بودند. پژوهشگران در مطالعه جديد روي بيماران بدون ديابت تمركز كردند تا فاكتورهاي مربوط به قند خون و اثرات جانبي ديابت را كه مي توانستند بر نتايج تحليل تأثير بگذارند، حذف كنند.
READ نخستين عمل موفق پيوند كليه دو بيمار مبتلا به ايدز با اهداكننده زنده
درباره علت دقيق اين اثر محافظتي هنوز قطعيت كاملي وجود ندارد، اما پژوهشگران دو فرضيه اصلي مطرح مي كنند: داروهاي GLP-1 ممكن است با كاهش التهاب در شبكيه چشم، از سلول هاي بينايي محافظت كنند. همچنين افراد مبتلا به چاقي كه داروهاي GLP-1 مصرف مي كنند معمولاً كاهش وزن بيشتري نسبت به مصرف كنندگان ساير داروهاي لاغري تجربه مي كنند. خودِ كاهش وزن به تنهايي التهاب سيستميك و استرس اكسيداتيو را كاهش مي دهد كه اين موضوع مي تواند ريسك بروز AMD را پايين بياورد.
يافته هاي اين پژوهش در ژورنال Diabetes, Obesity and Metabolism منتشر شده است.