جهان در خطر است؛ بلاياي وحشتناك با آغاز ذوب شدن قطب شمال

جهان در خطر است؛ بلاياي وحشتناك با آغاز ذوب شدن قطب شمال در قرن چهارم قبل از ميلاد، كاشف پرماجرا يوناني «پيتيان» زندگي مي كرد كه كنجكاوي او را بر آن داشت تا از درياي مديترانه حركت كند تا اينكه به منطقه اي رسيد كه نام آن را «توله» گذاشت كه شامل ايسلند و جزاير شتلند مي شد و امروز ما آن مناطق را به عنوان قطب شمال مي شناسيم كه در نيمكره شمالي قرار دارد و نقش حياتي در حفظ تعادل آب و هواي جهاني دارد. اين شامل بلوك هاي بزرگي از يخ دريا است و هنگامي كه پرتوهاي خورشيد به آن ها برخورد مي كند، به فضاي بيروني بازمي گردند كه به حفظ دماي زمين كمك مي كند. شوراي قطب شمال شايد بسياري از مردم متوجه نباشند كه منطقه قطب شمال شامل يك قاره خاص نيست، بلكه شامل اقيانوس منجمد شمالي، برخي از بخش هاي جزيره گرينلند (متعلق به پادشاهي دانمارك)، آلاسكا، كانادا، نروژ، روسيه، سوئد، فنلاند و ايالات متحده آمريكا است. بنابراين، قطب شمال مساحتي در حدود 14.2 ميليون كيلومتر مربع را پوشش مي دهد. در 19 سپتامبر 1996، دولت هاي آن مناطق «اعلاميه اتاوا» را امضا كردند و بر اين اساس شوراي قطب شمال تشكيل شد كه هدف آن تقويت همكاري بين كشورهاي امضاكننده اعلاميه اتاوا و توجه به مسائل پايداري و حفاظت از محيط زيست در قطب شمال است. با اين حال، با بدتر شدن گرمايش جهاني، يخ در منطقه شمالي سريعتر از هميشه در حال ذوب شدن است. مطالعه اي كه در ژورنال نيچر در 10 ژانويه 2024 منتشر شد، كاهش پوشش يخي در منطقه قطب شمال را طي يك دوره 40 ساله نشان داد. به دليل تغييرات آب و هوايي ناشي از فعاليت هاي انساني، اين مطالعه نشان داد كه برف بهاري هر دهه در برخي مناطق در ايالات متحده آمريكا به ميزان 10 درصد كاهش مي يابد. اين بدان معناست كه قطب شمال لباس سفيد خود را كه از ما در برابر غرق شدن زمين محافظت مي كند و نور اضافي خورشيد را به فضاي بيروني منعكس مي كند، از دست مي دهد. نقطه قرمز روي نقشه امروزه قطب شمال به يك نقطه قرمز در نقشه گرمايش جهاني تبديل شده است، به اين معني كه يكي از مناطقي است كه بيشتر تحت تاثير افزايش بيش از حد دما قرار گرفته است. در جريان فعاليت هاي بيست و هشتمين نشست كنفرانس احزاب COP28 در دبي، العين نيوز با دكتر آنجليكا پاسكواليني، محقق فوق دكتري در دانشگاه آريزونا، ايالات متحده آمريكا ملاقات كرد. وي دكتراي خود را از دانشگاه كلمبيا گرفته و 7 يا 8 سال است كه اقيانوس منجمد شمالي را مطالعه مي كند. وي در گفتگوي اختصاصي با العين نيوز گفت: اگر به هر نقشه مرتبط با گرمايش جهاني نگاه كنيم، متوجه مي شويم كه منطقه قطب شمال بسيار قرمز است، اين به دليل پديده اي به نام «تقويت قطبي» است و به همين دليل، هر تغييرات دما تأثير بيشتري بر اقيانوس منجمد شمالي دارد. ما همچنين دريافتيم كه دما در اقيانوس منجمد شمالي در مقايسه با دهه 1970 در حال افزايش است و اين واضح است زيرا ميانگين دما در آنجا با سرعتي بيشتر از ميانگين افزايش دماي جهاني در حال افزايش است. اقيانوس آبي جديد سال 2023 به عنوان گرم ترين سال در تاريخ بشريت ثبت شد، زيرا ميانگين دماي آن در سال 2023 به حدود 1.48 درجه سانتي گراد بالاتر از سطح قبل از صنعتي شدن رسيد. اين عدد ركوردي است كه بشريت و البته قطب شمال تجربه نكرده است. وي افزود: «به نظر مي رسد كه ما در تابستان امسال يك اقيانوس منجمد شمالي خواهيم داشت، و اين بدان معناست كه ما يخ را در آنجا از دست خواهيم داد و در زمستان دوباره شكل مي گيرد، اما نه به طور كامل. البته اين به دليل افزايش مداوم دما در سال جاري است.» گرماي شديد و سرماي شديد قطب شمال و جنوب به عنوان يخچال جهان عمل مي كنند و از سياره ما در برابر نور شديد خورشيد محافظت مي كنند و آن را به فضاي بيروني بازتاب مي دهند، كه به تعادل گرما در زمين كمك مي كند، اما نبود يا كاهش توده هاي يخ در قطب ها، به معناي ايجاد فرصتي طلايي براي پرتوهاي خورشيدي است كه در هر كجاي زمين كه بخواهند پخش شوند و باعث افزايش دما و ايجاد امواج گرماي شديد به خصوص در تابستان شوند. موجودات نيز در زمستان كه سرماي سختي را به همراه دارد و گاهي اوقات آن را كشنده مي كند در امان نمي مانند. در جهان 4 جريان جت وجود دارد كه عبارتند از: دو جريان جت قطبي در نزديكي قطب شمال و جنوب و دو جريان جت نيمه گرمسيري در نزديكي خط استوا. در مورد قطب شمال؛ ما جريان جت قطبي را داريم كه اگر با هواي گرم بي ثبات شود، مي تواند به سمت جنوب فرود آيد و سرماي شديد را با خود به همراه داشته باشد. اين بر سيستم آب و هوا نيز تأثير مي گذارد. جوامع ساحلي به گفته سازمان ملي هوانوردي و فضايي (ناسا)، سطح آب درياها بين سال هاي 1900 تا 2018 به ميزان 1.6 ميلي متر در سال افزايش يافت. اين بدان معناست كه سواحل اسكندريه در مصر يا لاذقيه در سوريه مي توانند تحت تأثير ذوب يخ ها در منطقه قطب شمال قرار بگيرند كه هزاران مايل از آن فاصله دارد. پيدايش شهرهاي ساحلي به دليل بالا آمدن سطح آب درياها است كه جوامع و اكوسيستم هاي واقع در اين مناطق ساحلي را تهديد مي كند و آن ها را در معرض خطر تشديد سيل و طوفان قرار مي دهد كه افزايش شدت پديده هاي شديد جوي را در پي دارد. امنيت غذايي فراواني رويدادهاي شديد آب و هوايي؛ در نتيجه ذوب قطب شمال يا قطب جنوب، محصولات كشاورزي و سلامت دام هايي را كه به آب و هواي خاصي عادت كرده اند براي توليد مثل و زنده ماندن تحت تأثير قرار مي دهد و وقوع تغييرات در محيط اطراف آن ها به معناي اين است كه آن ها در معرض خطر هستند و اين به انساني كه در شبكه غذايي است تسري پيدا مي كند و با هر تغييري كه در آن ايجاد مي شود، غذاي او تحت تأثير قرار مي گيرد. غذا ممكن است به يك كالاي گران تبديل شود، مردم به سمت آن هجوم ببرند، كل اقتصادها سقوط كنند، و در نتيجه قحطي و مرگ و مير ناشي از كمبود مواد غذايي گسترش يابد. حيات وحش در قطب شمال گونه هاي زيادي از حيوانات زندگي مي كنند كه به سرما عادت كرده اند و اين منطقه به محيطي ايده آل براي پرورش و زندگي آن ها تبديل شده است، مانند خرس قطبي، روباه قطبي، گوزن شمالي، جغد برفي و گونه هاي ديگر كه با مشكل بزرگي مواجه هستند. كاهش پوشش يخي، و مجبور به فرار در جستجوي مناطق سرد هستند، اما اگر يخ ها با سرعت بيشتري عقب نشيني كنند، راه فرار براي چنين موجوداتي در دراز مدت كجاست؟ متان آزاد مي شود يخ قطب شمال و يخ هاي دائمي زير آن مقادير بسيار زيادي متان، يكي از قوي ترين گازهاي گلخانه اي، 80 برابر قوي تر از دي اكسيد كربن، ذخيره مي كنند. با ذوب شدن يخ، گاز متان در اتمسفر آزاد مي شود كه به افزايش ميانگين دما كمك مي كند و در نتيجه ذوب يخ را افزايش مي دهد. قطب شمال دور از كشورهاي عربي قرار دارد، اما تأثيرات آن بر زندگي انسان به وضوح قابل لمس است. بنابراين، انسان بايد گام هاي جدي و مؤثري براي حفاظت از مناطق شمالي و جنوبي جهان، همچنين در برابر افزايش مداوم دما ناشي از فعاليت هاي انساني بردارد.