نقشه و مسيرياب نشان در مطلبي كه در اختيار ديجياتو قرار داده، به بررسي اختلال سراسري GPS در ايران و تأثيرات آن بر كاربران و كسب وكارهاي آنلاين پرداخته است. بنا به نوشته نشان، اختلال GPS كه با وجود آتش بس در جنگ همچنان ادامه دارد، نه تنها عملكرد اپليكيشن هاي مسيريابي را مختل كرده، بلكه موجب زيان بسياري از رانندگان تاكسي هاي اينترنتي و افزايش اضطراب در بين مردم شده است. همچنين، در اين شرايط بحراني، نبود شفافيت و پاسخگويي از سوي نهادهاي مسئول، مشكلات را پيچيده تر كرده و اعتماد عمومي به سرويس هاي نقشه و مسيريابي را نيز خدشه دار كرده است. اين مطلب را در ادامه مي خوانيد.
اين روزها ما همش راه رو گم مي كنيم
ما راننده تاكسي اينترنتي هستيم، يك ماهه بيچاره شديم، نمي تونيم كار كنيم و پول نداريم
بدبختي اينجاست كه موقع اختلال همه چي هنگ مي كنه
جنگ تموم شده ولي GPS هنوز قطعه، چرا هيشكي حرفي نمي زنه و پاسخي نمي ده؟
اين جملات، تنها بخشي از هزاران واكنش روزانه كاربران نشان به اختلال گسترده GPS در يك ماه اخير و بازتاب رنج، اضطراب و استيصال آن ها است. اختلالي كه نه تنها عملكرد اپليكيشن هاي مسيريابي را مختل كرده، بلكه آثار رواني، اجتماعي و اقتصادي قابل توجهي بر زندگي روزمره ميليون ها كاربر و كسب وكارهاي وابسته به موقعيت مكاني داشته است.
اختلال GPS؛ مسئله اي فراتر از يك مشكل فني تمامي اپليكيشن هاي مسيريابي يا اپليكيشن هايي با خدمات مبتني بر مكان، وابسته به فناوري سيستم موقعيت يابي جهاني (GPS) هستند. زماني كه اين سيستم دچار قطع يا اختلال گسترده مي شود، سرويس هايي كه به موقعيت دقيق كاربران نياز دارند، از كار مي افتند يا به شدت دچار افت عملكرد مي شوند.
در جنگ 12 روزه، وجود اين اختلال هاي سراسري قابل درك بود، اما اكنون با گذشت حدود دو هفته از آتش بس، ادامه اين اختلال، آرامش كاربران و معيشت بسياري از آن ها را به طور جدي تحت تاثير قرار داده است.
آنچه در هفته هاي اخير اتفاق افتاده را نمي توان تنها يك اختلال ساده دانست. اختلال GPS به صورت سراسري، باعث شده كاربران نتوانند موقعيت دقيق خود را به درستي در نقشه هاي آنلاين ببينند و اپليكيشن هاي مسيريابي نيز در ارائه مسيرهاي دقيق و قابل اعتماد دچار مشكل جدي شده اند. هم زمان، كاهش كيفيت اينترنت همراه نيز عملكرد سيستم كمكي موقعيت يابي (A-GPS) را براي مسيرياب ها با اختلال مواجه كرده و موقعيت يابي كاربران با دقت كم و تاخير زياد انجام مي شود.
اين وضعيت، باعث سردرگمي گسترده، افزايش اضطراب و افت قابل توجه كيفيت تجربه كاربران از نقشه ها و مسيرياب ها شده است.
پيامدهاي اقتصادي براي رانندگان تاكسي هاي اينترنتي بخش بزرگي از خسارت اين اختلال، متوجه رانندگان تاكسي هاي اينترنتي است. اغلب اين افراد، درآمد خود را به صورت روزانه از طريق اپليكيشن هاي تاكسي اينترنتي و با كمك مسيرياب ها تأمين مي كنند. با محدوديت اينترنت و اختلال GPS، موقعيت رانندگان، مسافرها و مقصد آن ها به درستي روي نقشه نمايش داده نمي شود و عملاً استفاده از تاكسي هاي اينترنتي با مشكل جدي روبه رو شده است.
از طرفي، بسياري از اين راننده ها براي فعاليت در تاكسي هاي اينترنتي، از شهرهاي مجاور به كلان شهرها مهاجرت كرده اند و آشنايي چنداني با خيابان ها، مسيرها و آدرس هاي شهرهاي بزرگ تر ندارند. اين رانندگان كه شغل و درآمد آن ها، كاملا وابسته به مسيرياب ها است، در ماه اخير و با بروز اختلال گسترده GPS، بيكار يا الزاما كم كار شده اند.
بازخوردهاي دريافتي از رانندگان تاكسي هاي اينترنتي، حكايت از بيكاري يا كاهش شديد درآمد آن ها در ماه اخير دارد. پيامدهاي اقتصادي اين اختلال براي رانندگان، در شرايطي اتفاق افتاده كه بسياري از خانوارها هم چنان درگير آثار رواني و مالي ناشي از بحران جنگ هستند و نبود كانال هاي رسمي يا نهادهاي پاسخ گو براي پيگيري يا جبران خسارت، به اضطراب و استيصال آن ها دامن زده است.
نبود نهاد پاسخ گو و چالش اپليكيشن هاي مسيريابي علاوه بر رانندگان، كاربران عادي نيز در وضعيت بحراني قرار گرفته اند. دسترسي نداشتن به يك مسيرياب مطمئن، موجب سردرگمي در رفت وآمدهاي روزانه، گم شدن در مسير و چند برابر شدن زمان رسيدن به مقصد شده است.
يكي از اصلي ترين دغدغه هاي كاربران، رانندگان و توسعه دهندگان، نبود اطلاع رساني شفاف و رسمي درباره ي علت اين اختلال و زمان احتمالي رفع آن است. اين بلاتكليفي، امكان برنامه ريزي و تصميم گيري صحيح را از كسب وكارها و كاربران گرفته است.
در شرايطي كه هيچ نهاد مسئول، نسبت به اين بحران واكنشي نشان نمي دهد و مسئوليت آن را نمي پذيرد، كاربران در تلاش براي يافتن راه حل، به آزمون و خطاي اپليكيشن هاي مختلف روي آورده اند؛ بي آنكه بدانند منشأ اختلال خارج از كنترل اين اپليكيشن ها است. اين روند، جريان عادي زندگي روزمره را مختل كرده و كاربران و كسب وكارها هزينه هاي رواني و اقتصادي زيادي را در اين سردرگمي و بي اعتمادي متحمل شده اند.
تأثير بحران GPS بر اعتماد كاربران به نشان نقشه و مسيرياب نشان به عنوان يكي از اپليكيشن هاي پركاربرد، در هفته هاي اخير با موجي از پيام ها، گزارش ها و اعتراض كاربران روبه رو بوده است. در حالي كه منشأ اختلال خارج از حوزه مسئوليت و كنترل اين تيم است، عملكرد كلي اپليكيشن به شدت تحت تأثير قرار گرفته است.
تيم فني و پشتيباني نشان، با آگاهي از رنج واقعي كاربران، در وضعيتي قرار گرفته اند كه نه تنها امكان حل فوري مسئله را ندارند، بلكه از زمان رفع آن هم بي اطلاعند. اين شرايط براي تيمي كه سال ها تلاش كرده تا تجربه اي مطمئن، دقيق و ساده براي كاربران فراهم كند، به شدت نااميدكننده است. همچنين اين اختلال فرايند توسعه قابليت هاي جديد اپليكيشن را كند و با مشكل مواجه كرده است.
از طرفي، كاربران فعال كه همواره نيروي محركه بهبود تجربه كاربري نشان بوده اند، اكنون خسته و مستأصل هستند. اين وضعيت، يك سرمايه ي انساني و اجتماعي را تهديد مي كند كه طي سال ها با مشاركت، بازخورد و تعامل بين تيم نشان و كاربران شكل گرفته است.
عبور از بحران با شفافيت و پاسخ گويي در شرايط فعلي، كاهش درآمد رانندگان، سردرگمي كاربران، فروپاشي اعتماد عمومي به خدمات آنلاين مسيرياب ها و فشار رواني بر تيم هاي فني كه نقشي در ايجاد اين مشكل نداشته اند، نشانه هايي از يك بحران پيچيده و چندوجهي دارد.
بازگشت به وضعيت عادي، شايد تنها با شفاف سازي، مسئوليت پذيري و پاسخ گويي نهادهاي مربوطه و حمايت از كاربران و كسب وكارهاي آنلاين آسيب ديده ممكن شود. امروز اعتمادسازي دوباره، ضرورتي فوري براي ادامه حيات سرويس هاي مبتني بر مكان است.