اسلام آباد - ايرنا - با توجه به نزديكي حجم فعلي تجارت ايران و پاكستان به رقم سه ميليارد دلار زير سايه هدف گذاري 10 ميليارد دلاري توسط سران دو كشور، مي توان پي به نقش ويژه مسائل اقتصادي به ويژه تجارت مرزي در روابط في مابين برد؛ چنانچه اين موضوع در كنار ساير مؤلفه هاي همكاري تهران و اسلام آباد در جريان سفر آتي دكتر مسعود پزشكيان رئيس جنهوري ايران به پاكستان تحت رصد و پيگيري خواهد بود.
به گزارش روز جمعه خبرنگار ايرنا، براساس آمار و ارقام، حجم مبادلات تجاري ايران و پاكستان از سال گذشته به رقم سه ميليارد دلار رسيد و با توجه به اظهارات اخير مهدي سنايي مشاور رئيس جمهوري، در سفر آتي دكتر مسعود پزشكيان به همسايه شرقي، توسعه همكاري هاي استاني، مرزي و ارتقاي مبادلات از سه ميليارد دلار كنوني پيگيري خواهد شد.
اين ارقام در سال هاي گذشته و به دليل ادامه تحريم هاي ظالمانه غرب، با سير نزولي با شيب كم همراه بود. سران دو كشور بر افزايش 2 برابري حجم فعلي مبادلات تجاري و رساندن آن به 10 ميليارد دلار و بيشتر تاكيد دارند و با توجه به شرايط جديد تجاري و اقتصادي ايران و وجود ظرفيت هاي فراوان در دو كشور، دستيابي به اين رقم در آينده نسبتا نزديك را دور از دسترس نمي دانند.
در آستانه سفر رسمي رئيس جمهوري ايران به پاكستان، كميته مشترك بازرگاني و اقتصادي در مجلس سناي اين كشور از دولت مطالبه كردند كه سازوكار تجارت تهاتر با ايران را تسهيل كرده و بسترهاي لازم براي روان سازي اين فعاليت هاي تجاري ميان استان هاي همجوار مرزي را فراهم نمايد.
سناتور انوشه رحمان و سناتور سليم ماندوي والا به عنوان روساي مشترك اين كميته در جلسه روز چهارشنبه (8 مرداد) از مسئولان بازرگاني و سازمان درآمدهاي ملي پاكستان خواستند تا در راستاي تقويت تجارت با ايران، به اصلاحات در سازوكار تجارت تهاتر با ايران كه در سال 2023 مصوب شده بود، اقدام كند.
آنان تاكيد كردند كه اين اصلاحات با هدف ساده سازي رويه ها، تشويق مشاركت بخش خصوصي و تشويق به تجارت قانوني ضمن حمايت از ارتقاي اقتصادي ايالت بلوچستان پاكستان و تعميق روابط تجاري با ايران انجام مي شود.
اواخر ديماه سال گذشته دولت پاكستان دستور نهايي را براي گشايش چهارمين گذرگاه مرزي با جمهوري اسلامي ايران در نقطه چدگي (ايالت بلوچستان) و كوهك (در سيستان و بلوچستان) با هدف تسهيل تجارت مشترك، ايجاد فرصت هاي شغلي و جلوگيري از قاچاق ابلاغ كرد.
ميرجاوه، ريمدان و پيشين سه گذرگاه اصلي مرزي (گذرگاه تفتان، گبد و ممد) است كه از اين طريق پاكستاني ها وارد ايران مي شوند و تجارت دو كشور نيز از اين سه مسير رسمي صورت مي گيرد.
جمهوري اسلامي ايران همه ساله ميزبان هزاران نفر از زائران و گردشگران از شهرهاي مختلف پاكستان است كه با هدف زيارت اماكن مذهبي در شهرهاي ايران و عتبات عاليات در عراق به ايران سفر مي كنند.
مسير ايران نزديك ترين و به صرفه ترين مسير تجارت دوجانبه، ترانزيت و براي سفر زائران و گردشگران پاكستاني محسوب مي شود.
لزوم برقراري پروازهاي مستقيم ميان پايتخت ها
در عين حال بازرگانان و فعالان حوزه اقتصاد پاكستان همواره از دولت خود گشايش مسيرهاي سهل براي تجارت با ايران به ويژه راه اندازي خطوط پروازي مستقيم بين دو كشور را مطالبه مي كنند.
هرچند پروازهاي مستقيم از ايران به مقصد لاهور و كراچي به عنوان قلب فرهنگي و اقتصادي پاكستان همچنان برقرار است اما تجار دو كشور خواستار برقراري ثابت اين خطوط پروازي ميان پايتخت هاي دو كشور و همچنين كويته و زاهدان به عنوان مراكز استان هاي مرزي هستند.
برخي گزارش ها از برنامه راه اندازي خط پروازي جديد ميان تهران و اسلام آباد حكايت دارد كه در جريان سفر آتي رئيس جمهوري اسلامي ايران به پاكستان به احتمال قوي نهايي خواهد شد.
برگزاري دور آتي كميسيون مشترك اقتصادي ايران و پاكستان نيز در دستور كار دو كشور و قرار است به زودي با سفر وزير بازرگاني پاكستان به تهران برگزار شود.
افزايش خط پروازي ميان ايران و پاكستان نه تنها باعث گسترش ارتباطات مردمي ميان 2 كشور همسايه مي شود بلكه به رشد صنعت گردشگري و تسريع رفت و آمدهاي جامعه تجار كمك شاياني مي كند؛ موضوعي كه همواره مورد تاكيد مقام هاي جمهوري اسلامي ايران و پاكستان بوده و در جريان بيست و يكمين نشست كميسيون مشترك اقتصادي ايران و پاكستان در اسلام آباد نيز بر افزايش خطوط پروازي ميان دو كشور تاكيد شد.
بلاتكليفي خط لوله گاز ايران-پاكستان
عليرغم اذعان دولتمردان پاكستاني به اهميت خط لوله انتقال گاز از ايران و نقش آن براي غلبه بر بحران ديرينه انرژي در آن كشور، اين پروژه عظيم همچنان بلاتكليف مانده و اسلام آباد مدعي تأثيرگذاري تحريم هاي ضدايراني بر روند پيشبرد آن است.
با اين حال نمايندگان مجالس پاكستان، اقتصاددان و جامعه بازرگاني اين كشور خواستار رد فشارهاي خارجي پيرامون خط لوله انتقال گاز از ايران هستند و مطالبه مي كنند كه دولت پاكستان بايد به تعهد خود براي تكميل آن و بهره گيري از ظرفيت هاي بزرگ ايران در حوزه انرژي عمل كند.
انرژي ايران، مهمترين زمينه براي ارتقاي همكاري هاي اقتصادي و مبادلات تجاري دو كشور است و در شرايط كنوني، خط لوله گاز ايران-پاكستان مهمترين پروژه همكاري ميان دو كشور دوست محسوب مي شود.
در عين حال گشايش بازارچه هاي رسمي ميان دو كشور در بهار 1402 و افزايش صادرات برق ايران به پاكستان نيز زمينه لازم براي توسعه اين مراودات را فراهم ساخته است.
پاكستان نيز از ظرفيت بالايي براي صادرات محصولاتي نظير منسوجات، برخي ميوه ها، غلات، گوشت، لبنيات، برخي وسايل ورزشي و لوازم جراحي به ايران دارد و ايران هم براي صادرات گاز، نفت خام، محصولات پتروشيمي و افزايش صادارات برق به پاكستان آمادگي دارد.
علاوه بر تلاش هاي دو همسايه براي عبور از چالش هاي ناشي از تحريم هاي يكجانبه، شناخت بهتر بخش هاي خصوص و اتاق هاي بازرگاني ايران و پاكستان از ظرفيت هاي متقابل، مهمترين عامل براي كمك به افزايش حجم مبادلات تجاري دو همسايه محسوب مي شود لذا با توجه به سفرهاي متعدد هيات هاي اقتصادي دو كشور و تعامل نزديك ميان اتاق هاي بازرگاني و صنايع پاكستان با ايران، انتظار مي رود گام هاي موثري در جهت معرفي متقابل ظرفيت هاي دو كشور برداشته شود.