پژوهشي جديد نشان مي دهد قرارگرفتن در معرض آلودگي هوا مي تواند خطر وقوع نوعي خونريزي مغزي مرگبار (خونريزي زير عنكبوتيه آنوريسمي) را به طور قابل توجهي افزايش دهد. اين مطالعه كه در يكي از آلوده ترين مناطق آمريكا انجام شده، نشان مي دهد كه اوج آلودگي هوا، چند ماه بعد، خود را به شكل افزايش موارد پارگي آنوريسم مغزي نشان مي دهد.
اگرچه خطرات آلودگي هوا روي ريه ها و قلب به خوبي شناخته شده، تاكنون كمتر به تأثير آن بر مغز پرداخته شده است. اكنون محققان دانشگاه يوتا با بررسي داده هاي مربوط به 70 بيمار كه به دليل خونريزي زير عنكبوتيه آنوريسمي (يك نوع سكته مغزي بسيار خطرناك ناشي از پارگي يك رگ در مغز) بستري شده بودند، به يك الگوي زماني مشخص رسيدند: نرخ پارگي آنوريسم هاي مغزي، سه تا شش ماه پس از رسيدن آلودگي هوا (به ويژه ذرات معلق PM2.5) به اوج خود، به طور قابل توجهي افزايش مي يابد.
چگونه آلودگي هوا باعث خونريزي مغزي مي شود؟ به گزارش ScienceAlert، محققان معتقدند كه ارتباط بين آلودگي هوا و خونريزي مغزي، يك فرايند تدريجي و فرسايشي است. آنها فرضيه خود را بر پايه يك زنجيره بيولوژيكي مطرح كرده اند:
- آلاينده هاي موجود در هوا، به ويژه ذرات ريز PM2.5، با ورود به بدن يك آبشار التهابي را در سراسر بدن به راه مي اندازند.
- اين التهاب مزمن باعث تجمع آسيب هاي سلولي مي شود و فرايندهاي طبيعي ترميم DNA را مختل مي كند.
- در بلندمدت اين آسيب ها مي توانند ديواره رگ هاي خوني در مغز را تضعيف و آنها را مستعد پارگي (آنوريسم) كنند.
اين پژوهش در منطقه Wasatch Front در ايالت يوتا انجام شده است؛ منطقه اي كه به دليل موقعيت جغرافيايي خاص خود (قرار گرفتن در ميان كوه ها) با دوره هاي شديد آلودگي هوا مواجه مي شود. اين ويژگي، آن را به يك آزمايشگاه طبيعي ايده آل براي مطالعه تأثيرات بلندمدت آلودگي تبديل كرده است. محققان با تحليل داده هاي 5 ساله مربوط به كيفيت هوا و مقايسه آن با زمان بستري شدن بيماران، اين ارتباط آماري معنادار را كشف كردند.
با توجه به اينكه آلودگي هوا سالانه باعث مرگ حدود 8 ميليون نفر در سراسر جهان مي شود، اين يافته ها يك هشدار جدي را به صدا درمي آورد. محققان مي گويند: ما اميدواريم كه تحقيقات ما به آگاه سازي مردم درمورد خطرات بهداشت عمومي آلودگي هوا كمك كند و باعث تغييراتي شود. محققان بر لزوم اقداماتي مانند تشويق به استفاده از حمل ونقل عمومي، اعمال مقررات سخت گيرانه تر براي آلودگي و افزايش بودجه تحقيقات زيست محيطي به عنوان راهكارهايي براي كاهش اين خطر خاموش و مرگبار تأكيد مي كنند.
يافته هاي اين پژوهش در نيچر منتشر شده است.