به گزارش ايرنا، پارلمان تركيه پس از ساعت ها بحث فشرده، تصميم گرفت تكميل بررسي لايحه جنجالي پيمان مكه براي دفاع مشترك ميان تركيه، عربستان سعودي و پاكستان را در حالي به بعدازظهر امروز پنجشنبه (14 آبان) موكول كند كه سران چند حزب مخالف در پارلمان، لايحه توافق را رد و انتقادات شديدي به آن وارد كردند.
فرايند راي دهي به لايحه در حالي به تعويق افتاد كه كميسيون امور خارجه پيش تر، مبناي اين طرح را تأييد كرده بود اما روز چهارشنبه، بحث و نقد اين پيمان در ميان شخصيت هاي بلندپايه حزبي و نمايندگان پارلمان تركيه بالا گرفت.
سوءاستفاده از نام مكه؛ خشم خدا و رأي به جنگ يمن
شبكه المسيره يمن گزارش داد: محمد آشيلّا، معاون رئيس حزب احياي رفاه تركيه گفت: استفاده از نام مكه به عنوان شعار براي اقداماتي كه با روح آن در تضاد است، صاحبان اين شعار را در معرض خشم خدا قرار مي دهد. او افزود رأي بله به اعزام سربازان به يمن، جنايت عليه خود است و تاريخ و ميليون ها حامي غزه كساني را كه چنين رأي دهند نخواهند بخشيد.
زندگي فقرا نبايد سوخت منافع آمريكا و اسرائيل شود
اركان باش، رئيس حزب كار تركيه تأكيد كرد ناميدن اين پيمان به توافق مكه با هدف سوءاستفاده از قداست ديني براي ايجاد اين تصور انجام شده است كه از سرزمين هاي مقدس محافظت مي شود. به گفته او، عربستان فراتر از نقش نيابتي خود براي آمريكا و در مقام بزرگ ترين همكار اسرائيل، با پرسشي جدي درباره نقش سياسي خود روبه روست. باش هشدار داد: ما اجازه نخواهيم داد زندگي فرزندان فقرا به سوخت منافع واشنگتن و تل آويو تبديل شود.
حمايت از مكه بدون حمايت از فلسطين ممكن نيست
محمود اربكان، رئيس حزب سعادت تركيه با تأكيد بر اينكه ادعاي حمايت از مكه و كعبه نخست مستلزم حمايت از فلسطين، غزه و قدس است، گفت: وظيفه تاريخي تركيه، ايجاد جبهه اي ميان دو كشور مسلمان، يعني عربستان و يمن، و نيز مسلح كردن كشورهاي منطقه عليه يكديگر نيست. او تصريح كرد: ما توافق مكه را به شكل كنوني اش نمي پذيريم.
پيمان مكه فاقد هدف روشن حفاظتي است
يافوز آغير علي اوغلو، رئيس حزب كليد تركيه اين توافق را فاقد هدف روشن حفاظتي دانست و پرسيد: هيچ كس نمي تواند بگويد كه اين پيمان بسته شده است تا سپري براي يتيمان غزه باشد؛ چه كسي از كساني كه پيش چشم ما كشته مي شوند محافظت مي كند؟ با اين توافق مي خواهيد از چه خطري جلوگيري كنيد؟
هشدار درباره تبديل تركيه به عامل ترامپ
مراد امير، معاون رئيس فراكسيون پارلماني حزب يني ترك هشدار داد بستن يك توافق دفاع متقابل شبيه به ناتو با كشوري كه درگير جنگ است، به معناي ورود به جنگ عليه يمن به نفع عربستان و نتانياهو و درگير شدن به عنوان عامل ترامپ در جنگ اوست. او با انتقاد شديد از پيمان مكه گفت: ننگ بر كسي كه اين خيانت به نام توافق مكه را امضا كرد.
سربازان تركيه مزدور آرامكو نمي شوند
مساوات درويش اوغلو، رئيس حزب خوب تركيه با بيان اينكه خون شهيدان نزد صاحبان اين توافق برابر با ارزش يك خودرو يا يك كرسي قدرت است، گفت: نزد آن ها تفاوتي ميان شهيد دفاع از وطن و كسي كه در دفاع از آل سعود كشته مي شود، نيست. او تأكيد كرد: ما با تبديل سرباز ترك به مزدور آرامكو مخالفيم و توافق مكه را نمي پذيريم.
انتقادات نمايندگان پارلمان به پيمان مكه
در همين حال، شماري از نمايندگان در پيوند اين لايحه با جنگ عربستان عليه يمن، نسبت به ورود كشورشان به يك تعهد نظامي جديد با حدود و ماهيت نامشخص هشدار دادند و با انتقاد از توافق مكه، اظهاراتي جنجالي درباره نقش عربستان و همسويي رياض با منافع آمريكا و اسرائيل در اين نبرد مطرح كردند.
نمايندگان پارلمان تركيه همچنين با انتقاد از سياست هاي منطقه اي آنكارا، خواستار شفاف سازي درباره ابعاد تعهدات نظامي جديد تركيه شدند.
تحسين بيژن، نماينده پارلمان تركيه، با اشاره به جنگ يمن گفت كه عربستان سعودي از سال 2015 با همكاري اسرائيل و آمريكا در حملات به يمن مشاركت داشته است.
او افزود: به نظر مي رسد فراموش كرده ايم كه يمني ها به اسرائيل كه در غزه نسل كشي مي كند، موشك شليك كردند.
متين ارگون، نماينده ديگر پارلمان تركيه، با طرح پرسشي انتقادي درباره سياست امنيتي كشورش گفت: چرا تركيه به تعهد نظامي جديدي كشيده مي شود كه حدود، تهديدات مرتبط و ماهيت نهايي آن روشن نيست؟
جيلان آكشا كوپولو، نماينده ديگر پارلمان تركيه نيز با اعلام مخالفت با توافق مكه گفت كه با همه توافق هاي جنگي كه كشور را به ادامه و افزايش تنش ها مي كشاند، مخالف است.
لطفي تورككان، نماينده پارلمان تأكيد كرد: ما نمي توانيم اجازه دهيم تحركات سربازان ترك و محل مأموريت آن ها به بحران هايي پيوند بخورد كه كشورهاي ديگر با آن روبه رو هستند.
حسن كارال نيز در اظهاراتي كوتاه با تاكيد بر ارتباط نداشتن مداخله در يمن با منافع تركيه گفت: ما ملزم به تمايز بين دفاع مشروع از خود و دخالت نظامي در ساختار سياسي دولتي ديگر هستيم.
نامق تان نماينده پارلمان تركيه نيز گفت: اين توافق بر سر جان سرباز ترك در برابر ريال سعودي چانه مي زند و ائتلاف مكه، تنها از منافع آمريكا و اسرائيل محافظت مي كند.
وي افزود: با كساني كه بي شرمانه بار ديگر پس از صد سال مردم تركيه را به خواندن مرثيه هاي يمن وادار كنند، مخالفيم.
نامق تان ادامه داد: مأموريت اصلي سرباز ترك حفاظت از سرزمين خودمان است، نه حفاظت از عربستان.
وي گفت: انتخابات نزديك است و دولت به تأمين مالي فوري نياز مبرم دارد؛ به همين دليل به نظر مي رسد مي خواهد اين پول را از عربستان به دست آورد.
توافق دفاعي سه جانبه عربستان، تركيه و پاكستان 16 مرداد (هفتم اوت 2026) با حضور محمد بن سلمان وليعهد عربستان سعودي، رجب طيب اردوغان رئيس جمهوري تركيه و شهباز شريف نخست وزير پاكستان امضا شد.
وزارت امور خارجه پاكستان اعلام كرده است كه هدف از اين توافق، تقويت بازدارندگي جمعي در برابر هرگونه اقدام تجاوز كارانه و توسعه همكاري دفاعي ميان سه كشور است و هرگونه حمله مسلحانه عليه يكي از اعضا، حمله عليه همه اعضا تلقي خواهد شد.
در همين ارتباط، رويترز اعلام كرد كه اين پيمان، جزئيات تعهدات هر كشور و نوع اقدام نظامي مورد انتظار در صورت حمله به يكي از اعضا را مشخص نكرده است؛ موضوعي كه از نخستين پرسش هاي جدي، درباره آينده اين توافق است.