هزينه تست روانشناسي پيش از ازدواج، يك ميليون تومان!

هزينه تست روانشناسي پيش از ازدواج در بعضي موارد هزينه انجام يك تست روانشناسي پيش از ازدواج توسط آقا يا خانم روانشناس كه از قضا فردي تحصيل كرده، صاحب سخن و قابل احترامي هم هست، يك ميليون تومان آب مي خورد. تبليغات كليك فارغ از هزينه هاي ويزيت جلسات «مشاوره پيش از ازدواج» كه بعضا به بهانه هاي مختلف از جمله اعتبار و تجربه بالاي روانشناس چند برابر تعرفه هاي تصويب شده دريافت مي شود - در شرايطي كه همواره كارشناسان بر انجام مشاوره مذكور تاكيد دارند - بعضا هزينه انجام يك تست روانشناسي پيش از ازدواج توسط آقا يا خانم روانشناس كه از قضا فردي تحصيل كرده، صاحب سخن و قابل احترامي هم هست، يك ميليون تومان آب مي خورد. منشي مطب درباره هزينه يك جلسه مشاوره با اين دكتر روانشناس كه بر حسب تجربه و تحصيلات مي توان او را خبره اين حوزه خطاب كرد؛ چراكه دانشجويان متعددي از علم اين استاد بهره مي برند، اينطور مي گويد كه: «هزينه اش مي شود 250 هزار تومان» و اين در حالي است كه تعرفه ابلاغي سال جاري از سوي سازمان نظام روانشناسي و مشاوره براي روانشناس يا مشاور داراي تحصيلات دكترا 187 هزار تومان و براي تحصيلات كارشناسي ارشد 130 هزار تومان است.» هرچند كه اين تعرفه در قياس با ساير تعرفه هاي همكاران شناخته شده اين روانشناس قدري منصفانه تر به نظر مي رسد، اما جملات بعدي منشي درباره شرايط ارائه مشاوره پيش از ازدواج توسط اين دكتر قابل تامل تر است: «تا دو ماه آينده، تمام وقت هاي دكتر پر هست و هفته آخر اسفند هم ممكنه ايران نباشه، اگر تصميم به رزرو وقت داريد، تا دو روز آينده اطلاع بديد.» «در ضمن، ممكنه جلسات مشاوره سه تا چهار ماه طول بكشه و هزينه انجام تست ازدواج نيز يك ميليون تومانه» اين را مي گويد و من مي مانم و اين فكر كه يعني يك دختر و پسر جوان با وضع اقتصادي فعلي و در ابتداي آشنايي كه مشخص نيست اين آشنايي به ازدواج هم ختم شود يا خير، بايد دو ميليون تومان (يك ميليون تومان براي تست ازدواج و يك ميليون تومان براي حداقل 4 جلسه مشاوره) بپردازند؟ از سوي ديگر از كجا معلوم اين جوانان تا رسيدن به فرد مناسب خود براي ازدواج با چند نفر آشنا مي شوند كه هر بار اين فرآيند ميليوني را براي آشنايي با هر فرد تكرار كنند؟ از طرفي شايد اين تصور ايجاد شود كه الزامي به مراجعه افراد به اين روانشناسان معتبر وجود ندارد، جوانان مي توانند به روانشناسان با تجربه كمتر و هزينه مشاوره كمتر مراجعه كنند، چراكه اين روانشناسان باتجربه به اصطلاح «نان علم» خود را مي خورند، اما با اين وجود به دليل حساسيت بالاي مشاوره پيش از ازدواج و اهميت تشخيص روانشناسان، مي توان اين حق را به جوان داد كه به دليل عدم شناخت روان شناسان جوان و تازه كار، علي رغم مهارتشان در حل مسائل، براي دريافت اين خدمات، به روانشناسان با تجربه و داراي اعتبار مراجعه كنند. از سوي ديگر در تعرفه هاي تصويب شده و ابلاغي از سوي سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور، تفاوتي ميان ميزان تجربه و اعتبار روانشناس براي دريافت هزينه مشاوره وجود ندارد و به گفته رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور حتي براي انجام تست هاي ازدواج هيچ تعرفه جداگانه اي تا كنون مصوب نشده و  هيچ روانشناسي حق دريافت اين مبالغ از مراجعين را ندارد. بارها كارشناسان به ضرورت انجام مشاوره هاي پيش از ازدواج به منظور افزايش شناخت زوجين از يكديگر و جلوگيري از طلاق هاي احتمالي بعدي تاكيد كرده اند، اما هزينه هاي بالاي خدمات روانشناسي و مشاوره و در عين حال تحت پوشش بيمه نبودن اين خدمات، دسترسي به اين مشاوره ها را سخت كرده اند. چه تعداد مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده در كشور وجود دارد؟ مريم نجابتيان، مدير گروه برنامه ريزي و مشاوره معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان، با بيان اينكه وزارت ورزش و جوانان با استناد به جزء 10 بند «پ» ماده 4 قانون اهداف، وظايف و اختيارات وزارت ورزش و جوانان و در راستاي تحقق سياست هاي كلي جمعيت اقدام به صدور مجوز مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده مي كند، گفت: «از سال 92 طي تفاهم نامه هايي با سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور، مجوز مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده به صورت مشترك توسط سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور و وزارت ورزش و جوانان صادر مي شود.» به گفته نجابتيان در حال حاضر 420 مركز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده در كشور فعال است كه سهم تهران از اين بين 145 مركز است. همچنين در برخي استانها بالاي بيست مركز فعال است و در عين حال هيچ استاني بدون مركز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده نيست. اين روانشناس درباره شرايط صدور مجوز تاسيس مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده، توضيح داد: «تاهل، داشتن حداقل 30 سال سن، داشتن پروانه تخصصي فعاليت از سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور از جمله شرايطي است كه افراد خواهان تاسيس مركز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده بايد داشته باشند. همچنين اين افراد بايد در مصاحبه تخصصي علمي و اخلاقي شركت كرده و در صورت پذيرفته شدن مي توانند فرآيند دريافت مجوز را طي كنند.» وي درباره اهميت محل تاسيس مراكز تخصصي مشاوره و ازدواج، افزود كه محل مراكز نيز بايد به تاييد ادارات كل ورزش و جوانان استان ها برسد. نجابتيان درباره نحوه تاييد تيم مشاوره مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده كشور، ادامه داد: «تيم مشاوره مراكز تخصصي  مشاوره ازدواج و خانواده نيز بايد به ادارات كل ورزش و جوانان استان ها معرفي شوند. تمام اعضا تيم مشاوره بايد داراي پروانه تخصصي از سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور باشند و در صورت نداشتن پروانه بايد تحت نظر مدير مركز فعاليت كنند.» صدور مجوز متقاضيان تاسيس مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده در دورترين نقاط كشور مدير گروه برنامه ريزي و مشاوره معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان با بيان اينكه اين معاونت در تلاش است مشاوره را تا دورترين استانها گسترش دهد، اين خبر را هم داد كه برنامه ريزي معاونت امور جوانان براي سال جاري صدور مجوز براي افراد خواهان تاسيس مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده در دورترين نقاط كشور است. وي درباره ارائه خدمات روانشناسي و مشاوره به زوجين كم برخوردار، ادامه داد: «از طريق ادارات كل ورزش و جوانان افراد كم بضاعت شناسايي شده خدمات مشاوره رايگان به آنها عرضه مي شود.» اين روانشناس افزود: «در صفحه نخست پرتال وزارت ورزش و جوانان ليست تمام مراكز تخصصي مشاوره ازدواج كشور درج شده و افراد مي توانند با مراجعه به پرتال از آدرس اين مراكز با خبر شوند.» دريافت هزينه هاي گزاف براي انجام تست هاي ازدواج، غير قانوني است وي با تاكيد بر اينكه دريافت هزينه هاي گزاف براي انجام تست هاي روانشناسي پيش از ازدواج غير قانوني است، تصريح كرد: «همواره اعلام كرده ايم كه مخالف دريافت هزينه هاي گزاف براي تست هاي ازدواج هستيم. اعتقادمان اين است كه در ابتدا بايد زوجين مورد مصاحبه روانشناس قرار گيرند و در نهايت اگر ابهامي باقي ماند مشاور مي تواند از تست هاي ازدواج هم استفاده كند. متاسفانه برخي مراكز هستند كه در همان ابتداي كار شروع به گرفتن تست از زوجين كرده و در اين راستا مبالغ بالا نظير يك ميليون تومان و بيشتر هم دريافت مي كنند. از اين رو گرفتن تست هاي ازدواج پيش از انجام مشاوره دقيق، غير قانوني است. از سوي ديگر هزينه هاي تست هم بسيار پايين تر از يك ميليون تومان است.» مدير گروه برنامه ريزي و مشاوره معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان، نرخ هزينه هاي ارائه خدمات روانشناسي و مشاوره در مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده را همانند تعرفه ابلاغي از سوي سازمان نظم روانشناسي و مشاوره عنوان كرد و اين را هم گفت كه وزارت ورزش و جوانان بر روي اين مراكز نظارت عام دارد و نظارت تخصصي به منظور عدم دريافت هزينه هاي گزاف از مراجعين بر عهده سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور است تا اين مراكز تعرفه هاي خارج از عرف از مراجعين دريافت نكنند. نظارت بر مراكز تخصصي مشاوره ازدواج چطور انجام مي شود؟ نجابتيان افزود: «تمام مراكز مشاوره ما به صورت فصلي و هر سه ماه يك بار مورد بازديد قرار مي گيرند. فرم هاي ارزيابي در اين راستا طراحي شده كه طي آن اطلاعات مربوط به نتايج مشاوره ها استخراج مي شود و از اين طريق مراكز مورد ارزيابي قرار مي گيرند. همچنين در نظر داريم اين نظارت را حرفه اي تر كرده و به سمتي برويم كه بتوانيم نظرات مراجعين نسبت به جلسات مشاوره را نيز احصاء كنيم. وي به دوره هاي دانش افزايي مديران مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده نيز اشاره كرد و افزود: «اين دوره هاي دانش افزايي و بازآموزي از سال 98 براي مديران مراكز، مشاوران و روانشناسان حداقل ماهي يك الي دو بار به صورت حضوري و مجازي برگزار مي شوند و تمديد مجوز مراكز منوط به شركت در اين دوره ها است.» مدير گروه برنامه ريزي و مشاوره معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان درباره مشكلات مربوط به تحت پوشش بيمه قرار گرفتن خدمات روانشناسي و مشاوره افزود: «در اين راستا تلاش هايي شده و هرچند تعدادي از مراكز ما از طريق بيمه هاي تكميلي اين كار را انجام مي دهند اما همچنان اين خدمات تحت پوشش بيمه تامين اجتماعي قرار نگرفته اند.» علت بسياري از طلاق ها ازدواج هايي است كه نبايد رخ مي داد اين روانشناس در پايان سخنان خود درباره اهميت مشاوره پيش از ازدواج تاكيد كرد: «تلاش مي كنيم در حوزه مشاوره پيش از ازدواج فرهنگ سازي كنيم، چراكه شايد علت بسياري از طلاق ها، ازدواج هايي است كه نبايد اصلا انجام مي شد. اگر كه جوانان مي توانستد قبل از انتخاب زوج مورد نظر از طريق مشاوره توانمندي و اطلاعات خود را بالا مي بردند و با تدبير مناسب فرد مناسب را انتخاب كنند، كار به طلاق كشيده نمي شد.» دريافت هزينه هايي بيشتر از تعرفه هاي ابلاغي جايز نيست دكتر محمد حاتمي رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور با بيان اينكه مطابق با تصويب هيات دولت تعرفه 45 دقيقه خدمات روانشناسي و مشاوره در سال 1400 براي مشاوران و روانشناسان داراي مدرك كارشناسي ارشد 130 هزار تومان و دكتري 187 هزار تومان است، گفت: «تفاوتي ميان هزينه ارائه خدمات روانشناسي در زمينه هاي مختلف وجود ندارد و اين تعرفه عام است. از اين رو تمام روانشناسان و مشاوران در ارائه خدمات مشاوره چه در زمينه ازدواج و چه در زمينه هاي ديگر بايد از اين تعرفه ها پيروي كنند و گرفتن نرخي بيشتر از نرخ مصوب جايز نيست.» وي در عين حال تاكيد كرد كه نرخ مصوب براي ارائه 45 دقيقه خدمات مشاوره است و از اين رو اگر جلسه مشاوره بيشتر از 45 دقيقه به طول انجامد مشاوران و روانشناسان مي توانند دقايق مازاد بر اين 45 دقيقه را محاسبه كنند. براي گرفتن آزمون هاي رواني نرخ جداگانه اي مصوب نشده است | هزينه تست هاي مشاوره جزء همان هزينه درمان  است رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور در پاسخ به اين سوال كه با توجه به اينكه بعضا هزينه تست هاي مشاوره پيش از ازدواج تا يك ميليون تومان عنوان مي شود، آيا هزينه اين تست ها جداي از هزينه درمان است و مشاوران و روانشناسان مجاز به دريافت اين مبالغ براي تست هاي مشاوره پيش از ازدواج هستند، تصريح كرد: «براي گرفتن آزمون هاي رواني نرخ جداگانه اي مصوب نشده است و هزينه تست هاي مشاوره جزء، همان هزينه درمان محسوب مي شود. اگر گرفتن اين آزمون هاي رواني وقتي بيشتر از 45 دقيقه صرف شود نيز روانشناسان و مشاوران مي توانند دقايق مازاد را محاسبه كرده و از مراجعه كننده دريافت كنند.» حاتمي با تاكيد بر اينكه هزينه هيچ آزمون رواني به جز برخي آزمون هاي خاص نظير تست وكسلر (تست هوش) كه وقت زيادي مي برند يك ميليون تومان نيست، خاطر نشان كرد: «هزينه هيچ آزمون روانشناختي براي مشاوره پيش از ازدواج به يك ميليون تومان نمي رسد و هيچ روانشناسي حق گرفتن اين مبالغ را براي تست ازدواج ندارد.» هيچ كسي حق ندارد به دليل اينكه  استاد تمام دانشگاه و يا مشهور و محبوب است مبالغي بيشتر از تعرفه هاي مصوب دريافت كند حاتمي همچنين در پاسخ به اين سوال كه بعضا برخي از اساتيد سرشناس حوزه روانشناسي به دليل اعتبار بالاي خود از تعرفه هاي مصوب پيروي نكرده و مبالغ بيشتري را از مراجعان دريافت مي كننند، تاكيد كرد: «اخلاق حرفه اي حكم مي كند كه اساتيد از تعرفه هاي مصوب پيروي كنند. هيچ كسي حق ندارد به دليل اينكه  استاد تمام دانشگاه و يا مشهور و محبوب است مبالغي بيشتر از تعرفه هاي مصوب دريافت كند. اين حرف درست است كه بايد تغييراتي در اين تعرفه ها ايجاد شود كه تجربه و سابقه كاري و حرفه اي روانشناسان براي دريافت هزينه از مراجعين و در تعرفه ها لحاظ شود، اما در حال حاضر تعرفه هاي مصوب براي تمام روانشناسان يكسان است و بايد اين قانون اجرا شود و كسي حق ندارد به دليل محبوبيت و يا شهرت خود از ديگران مبالغ اضافه تري دريافت كند.» مشكلات «مالي» مساله اصلي سازمان هاي بيمه وي در ادامه سخنان خود با اشاره به هزينه هاي بالاي خدمات روانشناسي و مشاوره براي اقشار كم درآمد، به ضرورت اجرايي شدن بيمه هاي پايه و تكميلي براي اين خدمات اشاره كرد و افزود: «پيش از اين نيز اعلام كرده ايم كه بهتر است مشاوره پيش از ادواج اجباري شود، چراكه مطمئنا دريافت خدمات روانشناسي و مشاوره پيش از ازدواج مي تواند نرخ اختلافات زوجين پس از ازدواج و حتي طلاق را كاهش دهد. با اين حال بسياري از مردم توان پرداخت اين هزينه ها را ندارند. بايد مطابق با  بند ج ماده 102 قانون برنامه ششم توسعه خدمات روانشناسي و مشاوره تحت پوشش بيمه هاي پايه و تكميلي قرار گيرند. اين قانون بايد اجرايي شود تا مردم بتوانند به راحتي از اين خدمات استفاده كنند.» رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور با اشاره به جلسات برگزار شده با سازمان هاي بيمه براي تحت پوشش بيمه قرار گرفتن خدمات روانشناسي و مشاوره، گفت: «مساله اصلي سازمان هاي بيمه مشكلات مالي است. اينها معتقدند كه تعرفه خدمات روانشناسي و مشاوره بالا است و از نظر اقتصادي برايشان مقرون به صرفه نيست و از اين رو دولت بايد به آنها سوبسيد اختصاص دهد.  مجلس بايد به اين بحث ورود كند. چه بسا كه به بسياري از خدمات پزشكي يارانه تعلق مي گيرد و با دادن سوبسيد به بيمه ها اقشار كم درآمد و بي بضاعت مي توانند از خدمات روانشناسي و مشاوره بهره مند شوند.» مشكل « كمبود امكانات» در نظارت بر مركز مشاوره وي مشكل اصلي در نظارت بر مراكز مشاوره از جمله مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده را «كمبود امكانات» دانست و افزود: «ما به طور دوره اي نيز بازديدهايي از مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده داريم، اما مشكل اصلي كمبود امكانات لازم براي اين نظارت ها و بازديدها است. سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور امكانات لازم را براي اين كار ندارد و مجبور است از ظرفيت شوراهاي استاني و خود روانشناسان استفاده كند. در اين راستا براي گرفتن كمك از مجلس درخواست كرده ايم و به دفتر رئيس جمهوري نيز اين درخواست را ارسال كرده ايم.» رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور در پايان سخنان خود به مردم توصيه كرد: «توصيه مي كنم افراد به روانشناسان و مشاوراني مراجعه كنند كه داراي پروانه تخصصي از سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور هستند و اگر روانشناس و مشاوري بيشتر از مبالغ مصوب هيات دولت از افراد دريافت كرد حتما سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور را از اين تخلف مطلع كنند. چراكه اين سازمان حتما به عنوان مدافع حقوق مردم در اين حوزه پيگيري لازم و برخورد متناسب را انجام خواهد داد.» منبع: ايسنا