تصاحب Arm توسط انويديا چگونه دنياي فناوري را متحول مي كند؟

يكي از بزرگترين دادوستدهاي تاريخ چند ده ساله صنعت چيپست اين روزها با خريد Arm توسط انويديا در جريان است. جالب اينجاست اين قرارداد 40 ميليارد دلاري كه شامل حتي يك تراشه فيزيكي هم نمي شود، مي تواند صنعت موبايل و كامپيوتر را دگرگون كند. «انويديا»، غول حوزه كارت گرافيك و رهبر بازار هوش مصنوعي تنها يك امضا با خريد يكي از بزرگترين شركت هاي طراحي پردازنده در دنيا فاصله دارد. هرچند تعداد انگشت شماري با نقش پررنگ Arm در دنياي فناوري آشنايي دارند اما چنان قدرتي پشت آن نهفته كه بسياري، از جمله هم بنيانگذار Arm درباره عواقب تصاحب اين شركت توسط انويديا هشدار مي دهند. براي درك تاثير Arm كافي است بدانيد تقريبا تمام موبايل هاي دنيا با پردازنده كوالكام، اگزينوس، كرين يا سري A اپل تحت مجوز معماري اين شركت توليد مي شوند. در برخي موارد GPU و واحد پردازش عصبي هم بر پايه طرح هاي مهندسان اين شركت بريتانيايي توسعه پيدا مي كنند. malltina انويديا خريد ARM از سافت بانك را تاييد كرد؛ قراردادي به ارزش 40 ميليارد دلار اپل و چند شركت معدود ديگر مجوزهاي خاصي را از Arm خريده اند كه امكان سفارشي سازي طراحي پردازنده را به آنها مي دهد. كمپاني هاي بسيار ديگري از جمله كوالكام اما از طراحي آماده استفاده كرده و با اضافه كردن قطعات ديگر چيپستي مثل اسنپدراگون را توليد مي كنند. به عبارت ديگر پيشرفت سريع و خيره كننده صنعت موبايل در 15 سال گذشته مديون Arm است. تاثير اين شركت البته بسيار گسترده تر از گوشي هاي هوشمند است. اين شركت با برند «نئو» در حوزه ديتا سنتر و سرور هم فعاليت چشمگيري دارد. در زمينه پردازنده هاي لپ تاپ و كامپيوتر هم آنچنان عملكرد درخشاني دارد كه اپل تصميم گرفته پس از سال ها استفاده ازپردازنده هاي اينتل را كنار گذاشته و به معماري Arm روي بياورد. مزاياي اين معماري از جمله مصرف كمتر انرژي و توان پردازش فوق العاده باعث اين تصميم از سوي اپل شده اما آنها تنها شركتي نيستند كه اين رويه را در پيش گرفته اند و مدتي است كه شاهد توسعه سيستم هاي ويندوزي مبتني بر پردازنده هاي Arm هستيم. از پتنت هاي اين شركت انگليسي در زمينه دستگاه هاي اينترنت اشياء هم به وفور استفاده مي شود و در واقع كم و بيش رد پاي آنها در هر گوشه اي از اين كره خاكي به چشم مي خورد. همين نقش گسترده در صنعت چيپست باعث شده Arm چشم انويديا را بگيرد و حاضر شود براي به چنگ آوردنش 40 ميليارد دلار هزينه پرداخت كنند. Arm علي رغم داشتن ده ها مشتري مثل اپل، كوالكام، مدياتك، سامسونگ و هواوي هميشه مثل سوييس بي طرفي خود را حفظ كرده و از قدرتش براي تضعيف يا تقويت يك طرف استفاده نكرده است، حالا اما بسياري نگرانند كه پس از تصاحب آن توسط انويديا ديگر خبري از اين بي طرفي نباشد و به اهرم فشار كمپاني آمريكايي براي رسيدن به خواسته هايش بدل شود. معرفي چيپ اسنپدراگون 8cx Gen 2 5G براي لپ تاپ هاي مبتني بر معماري ARM با اين حال برخي ديگر اين نگراني ها را به خاطر عدم همپوشاني كسب و كارهاي Arm و انويديا بي دليل مي دانند. به گفته آنها انويديا در بازار موبايل حضور ندارد و علي رغم چند تلاش ناموفق در گذشته اساسا پردازنده خاصي هم توليد نمي كند. در واقع اين انويديا است كه از مجوزهاي Arm استفاده مي كند چون شركت بريتانيايي داراي حق مالكيت فكري و طراحي چيپ GPU و واحد پردازش عصبي است و حتي با انويديا در بازار ديتاسنتر رقابت مي كند. حضور Arm البته در اين زمينه ها چندان پررنگ نيست. ديگر تفاوت آنها به مدل كسب و كاري برمي گردد كه در آن Arm بدون توليد فيزيكي تنها طراحي IP تراشه را مي فروشد اما طرف ديگر چيپ ها را پس از توليد به دست خريدار مي رساند. علي رغم اين ادعا بزرگترين تهديدي كه در پس پرده اين داد و ستد رخ مي دهد تركيب اين دو قدرت با يك ديگر است. همانطور كه گفتيم حوزه هاي كاري آنها با هم فرق دارد و از اينرو انويديا با خريد Arm وارد بازارهايي مي شود كه پيش از آن در حضور نداشته است. همانطور كه «جنسن هوانگ»، مديرعامل انويديا مي گويد اين معامله به آنها امكان گسترش پروژه هاي هوش مصنوعي به بسياري از حوزه هاي ديگر را مي دهد. علاوه بر اين آنها پس از مدت ها مي توانند به روياي شكست خورده قدرت نمايي در زمينه پردازنده نيز جامه عمل بپوشانند. چنين قدرتي باعث نگراني رقباي اصلي انويديا از جمله اينتل و AMD و حتي ديگر مشتريان وفادار Arm مي شود كه به شكل محدودتر با انويديا رقابت دارند. شايد اين شركت واقعا قصد كنار زدن اينتل را هم نداشته باشد اما ترديدي نيست كه تاثيري بلندمدت در كسب و كار تيم آبي برجاي خواهد گذاشت و به همين خاطر جاي تعجبي ندارد اگر اينتل با اين داد و ستد مخالفت كند. اپل در WWDC 2020 جايگزيني پردازنده هاي اينتل با ARM را رسما اعلام مي كند اپل هم تا كنون به استفاده كارت هاي گرافيك يا پردازشگرهاي گرافيكي انويديا علاقه اي نشان نداده اند اما به تازگي در پردازنده پي سي به معماري Arm كوچ كرده اند. با توجه به سرمايه گذاري هنگفت اپل در سفارشي سازي معماري Arm براي آيفون و آيپد و يكپارچه سازي آنها با كامپيوترهاي مك بعيد است از تصميم خود برگردند. با اين حال بايد منتظر ماند و ديد پس از تصاحب Arm توسط انويديا اپل چه واكنشي نشان خواهد داد. اين معامله از نظر ژئوپلتيكي هم تاثير زيادي بر صنعت چيپست چين خواهد داشت؛ صنعتي كه همين حالا هم با چالش هاي بسياري دست به گريبان است. Arm پس از ماجراي تحريم هواوي همكاري خود با «هاي سيليكون»، زير مجموعه نيمه هادي اين شركت را محدود كرد اما تصاحب كامل آن توسط شركتي آمريكايي به هيچ عنوان باب ميل پكن نيست و مي تواند شرايط را از آنچه كه هست تيره تر سازد. بنابراين بعيد نيست رگولاتوري چين بر سر راه اين قرارداد سنگ اندازي كند. گفتني است با توجه به گستردگي دامنه كاري اين دو شركت آنها بايد نظر موافق رگولاتوري ها در چندين كشور جلب كنند كه احتمالا 18 ماه طول خواهد كشيد. مساله فقط به چين محدود نيست و خود بريتانيا هم  Arm را تاجي بر سر صنعت فناوري خود مي داند و حساسيت بي سابقه اي نسبت به فروش آن به كشوري ديگر نشان داده است. با اين حال از آنجا كه از 4 سال قبل سافت بانك به عنوان گروهي ژاپني كنترل Arm را دست دارد و انويديا هم در حركتي هوشمندانه يك مركز تحقيق و توسعه مهم در بريتانيا بنا كرده؛ احتمالا اين حساسيت مانع از انعقاد قرار داد نخواهد شد. هم بنيانگذار ARM كمپيني براي حفظ استقلال اين شركت راه انداخت از منظر فناوري مسائل متعدد ديگري را هم بايد در نظر گرفت. برخي بر اين باورند كه پس از امضاي قرارداد مشتريان Arm به سوي معماري چيپ متن باز RISC-V سوق پيدا مي كنند كه به چالشي براي Arm بدل مي شود. هرچند تا كنون از اين معماري بيشتر در ميكروكنترلرهاي سطح پايين استفاده شده كه براي كسب و كار پي سي، موبايل و سرور Arm تهديدي محسوب نمي شود اما در بلندمدت و با استفاده بيشتر از آن RISC-V مي تواند به تهديدي بزرگتر بدل شود. موضوع ديگر به اثرگذاري اين دو شركت بر محصولات هم مربوط مي شود. يكي از بزرگترين مزاياي معماري Arm در پردازنده و پردازشگر گرافيكي كم مصرف بودن آنها است و اين درحالي است كه كارت هاي گرافيك انويديا علي رغم خيره قدرت خيره كننده از نظر صرفه جويي در مصرف انرژي اصلا شهرت خوبي ندارند. ادغام آنها اما مي تواند تجربه و دانش Arm در كاهش مصرف انرژي را به مهندسان انويديا منتقل كرده به توليد نسل جديدي از كارت هاي گرافيك كارامد اما كم مصرف منجر شود. از طرف ديگر انويديا هم مي تواند دانشش را در اختيار طرف مقابل قرار داده و به ارتقاي توان پردازش موبايل و پي سي كمك كند. شايد اين سناريو كمي دور از دسترس به نظر برسد اما لپ تاپ هايي باريك و فوق العاده كم مصرفي را تصور كنيد كه با وزن كمتر از يك كيلوگرم توان اجراي سنگين ترين بازي ها و رندهاي گرافيكي را داشته و در عين شارژدهي بسيار مطلوبي داشته باشند. البته از آنجا كه اين محصولات با دلار 27 هزار توماني از دسترس ما ايراني ها خارج است، بهتر است آنرا تصور هم نكنيم. مزاياي تركيب اين دو قدرت به لپ تاپ محدود نمي شود و نويد توسعه پردازنده، پردازشگر گرافيكي، واحد پردازش عصبي و هوش مصنوعي را مي دهد كه صنايع خودروسازي، خانه هوشمند، رباتيك، هوافضا و حوزه هاي ديگر را از اساس دگرگون مي سازد.